header image

Wat is een oogprothese?

Een oogprothese is een kunstmatig oog dat wordt gedragen in de oogkas. Het is vaak gemaakt van kunsthars of glas. De prothese ziet er uit als een echt oog en zorgt ervoor dat iemand er goed uitziet en zich prettiger voelt.

Onderhoud van de oogprothese

  • De meeste mensen halen de prothese er 1 keer per 1 à 2 weken uit om schoon te maken. Maar sommigen halen de prothese er bijna nooit uit. Het verschilt per persoon wat prettig is. Bij mensen op leeftijd wordt geadviseerd de prothese zoveel mogelijk in de oogkas te laten zitten en deze er enkel uit te halen als er klachten zijn, zoals bijvoorbeeld een prutoog.
  • Als iemand verkouden is of in de airco zit, komt er vaker prut uit de oogkas en dan dient de prothese vaker schoongemaakt te worden.
  • Gebruik alleen lauw water, zonder zeep of schoonmaakmiddelen.
  • Het is belangrijk dat de cliënt de prothese goed terugplaatst.
  • Als de cliënt veel last heeft van prut in het oog, kan het helpen de ocularist de prothese te laten polijsten of de prothese te laten vervangen. Verzorgenden kunnen na overleg met de ocularist de prothese vaak per post opsturen.

Veelvoorkomende klachten

Een cliënt met een oogprothese kan verschillende klachten krijgen. Veelvoorkomende problemen zijn irritatie, een schurend of prikkend gevoel, roodheid en slijm of afscheiding in de oogkas. Dit kan ontstaan door vuil of eiwitten op de prothese, een droge oogkas of een prothese die niet goed past. Ook kan de oogkas in de loop van de tijd veranderen, waardoor de prothese te los zit, te diep ligt of niet meer mooi aansluit. Soms zakken het boven- of onderooglid in, wat het dragen van de prothese lastiger maakt.

Voor zorgmedewerkers is het belangrijk om klachten serieus te nemen en te letten op veranderingen aan de oogkas of het ooglid. Regelmatig schoonmaken en goed bevochtigen kunnen lichte klachten verminderen. Blijven de problemen bestaan of nemen ze toe, dan is verwijzing naar een ocularist of oogarts nodig. Zij kunnen de prothese polijsten, aanpassen of beoordelen of verdere behandeling nodig is. Regelmatige controle helpt om comfort te behouden en complicaties te voorkomen.

Het in- en uitdoen van een oogprothese bij een ander

Aandachtspunten

  • Om beschadiging te voorkomen dient het inbrengen en verwijderen van de prothese altijd boven een zachte ondergrond te geschieden.
  • Voor het schoonmaken wordt schoon lauw water gebruikt. Wanneer de prothese sterk is verontreinigd kan het 10 minuten weken in een oplossing van 1 theelepel tafelzout in 1 liter gekookt of gedestilleerd water. Soms worden, op voorschrift, speciale vloeistoffen gebruikt voor het reinigen.
  • De oogprothese wordt bewaard op een droge plaats en niet in water.
  • Om het inbrengen te vergemakkelijken wordt de prothese eerst vochtig gemaakt.
  • In de meeste gevallen is het korte gedeelte van de oogprothese naar de neus toe gericht.
  • Wanneer de cliënt in het oog wrijft, dient dit van buiten naar binnen te gebeuren. Wanneer in de andere richting wordt gewreven kan het oog verdraaien of uit de oogkas worden gedrukt.

Benodigdheden

  • Schone handdoek om prothese op te vangen
  • Niet steriele handschoenen
  • Lauw stromend water
  • Tissue (of keukenrol)
  • Eventueel voor het verwijderen: zuignapje (geleverd door de oogprothesemaker)
  • Afvalbak

Werkwijze

1 Pas handhygiëne toe
2 Leg de benodigdheden binnen handbereik.
3 Vraag de cliënt te gaan zitten en een prettige houding aan te nemen.
4 Leg de schone handdoek op de benen van de cliënt.
5 Trek de handschoenen aan.

Uithalen van de oogprothese

Indien de prothese met de hand wordt verwijderd:
6 Vraag de cliënt omhoog te kijken.
7 Druk met de ene hand het onderste ooglid zover naar beneden totdat de onderrand van de prothese
zichtbaar is.
8 Schuif de duim van de andere hand onder de protheserand en druk met de wijsvinger op het bovenste
ooglid totdat de prothese uit de oogkas komt.
9 Spoel de prothese af onder de kraan met lauw water.

Indien de prothese met een zuignapje wordt verwijderd:
a Vraag de cliënt omhoog te kijken.
b Leg het zuignapje in het midden van de prothese.
c Trek de prothese uit de oogkas.
d Verwijder het zuignapje van de prothese en spoel de prothese af onder de kraan met lauw water.

Indien de prothese niet direct wordt teruggeplaatst in de oogkas: ga naar stap 10.

Indien de prothese direct wordt teruggeplaatst in de oogkas: ga naar stap 16 (volgende blok)

10 Maak de prothese droog met de tissue.
11 Doe de prothese, indien gewenst, in een potje of doosje.
12 Trek de handschoenen uit.
13 Ruim de materialen op.
14 Noteer de handeling en eventuele bevindingen.

Inbrengen van de oogprothese

15 16 Maak de prothese vochtig onder de kraan met lauw water.
Neem de prothese tussen duim en wijsvinger van de ene hand (zorg dat de onderzijde zich aan de
onderkant bevindt).
17 18 19 20 Trek met de andere hand het bovenste ooglid van de cliënt omhoog.
Schuif de bovenzijde van de prothese onder het bovenste ooglid.
Houd de prothese vast met de wijsvinger.
Trek het onderste ooglid met de andere hand naar beneden en schuif de onderzijde van de prothese
onder het onderste ooglid.
21 Laat het onderste ooglid los.
22 Draai, indien nodig, de stand van de prothese met een vinger bij.
23 Trek de handschoenen uit.
24 Ruim de materialen op.
25 Pas handhygiëne toe.

Section image

Wat als de prothese beschadigd raakt?

  • Een kapotte prothese mag niet meer worden gedragen.
  • Neem contact op met de ocularist voor reparatie of vervanging.
  • Adviseer de cliënt om een reserveprothese bij de hand te hebben.

 

Lees op deze pagina meer over het onderhoud van een oogprothese.

Section image

Wie kan helpen?

  • De ocularist: voor controle, reparatie of een nieuwe prothese.
  • De oogarts: bij pijn, ontsteking of problemen met de oogkas.
  • Vereniging OOG in OOG: voor informatie, ervaringsverhalen en contact met lotgenoten.

Contact

Wil je iemand van Vereniging OOG in OOG graag spreken of mailen. Zo kun je ons bereiken.

Ook interessant...

Block image

Wat we doen

Vereniging OOG in OOG informeert, ontmoet, adviseert en komt op voor jouw belangen. Bekijk wat we allemaal doen voor mensen die zien met één oog.

Lees meer
Block image

Oog- en orbitaprothesen

Er bestaan glazen en kunststof oogprothesen. Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende soorten? En waar laat je deze maken?

Lees meer
Block image

Oogverwijderingsoperatie

Als je voor een oogverwijdering staat, heb je vaak veel vragen. Wat gaat er precies gebeuren? Wat zijn de gevolgen van de operatie? Naar welke arts moet ik gaan?

Lees meer
Ga naar de inhoud