Anouk Stein werkt ruim vier jaar als adviseur en voorlichter bij Koninklijke Visio. Een belangrijk onderdeel van haar werk is het informeren van mensen die Visio nog niet kennen. Volgens Anouk is dat hard nodig. “Veel mensen weten simpelweg niet dat wij bestaan”, zegt ze. “Daardoor komen mensen vaak laat bij ons terecht, terwijl wij ze al vlak na een eventuele behandeling, zoals een oogverwijdering, kunnen helpen.” Volgens Anouk denken veel mensen dat ondersteuning alleen nodig is als het zicht heel slecht is. Dat blijkt een misvatting.
Veel mensen denken bij Visio vooral aan hulpmiddelen, maar dat beeld klopt niet helemaal. “Het gaat niet alleen om hulpmiddelen”, benadrukt Anouk. “We zijn geen winkel. Het belangrijkste is leren omgaan met een andere manier van zien. Dat kan betekenen dat je dingen anders leert doen, andere zintuigen inzet of leert praten over wat het verlies van zicht met je doet. Acceptatie is een belangrijk onderdeel. Dat wordt vaak vergeten. Koninklijke Visio helpt mensen in hun kracht te zetten en hun mogelijkheden weer te zien.”
Koninklijke Visio heeft locaties verspreid over het hele land. Voor revalidatie en advies kunnen mensen terecht in Amsterdam, Apeldoorn, Breda, Eindhoven, Dordrecht, Goes, Heerhugowaard, Sittard, Den Haag, Hoogeveen, Leeuwarden, Rotterdam, Vught en Haren. Voor intensieve revalidatie bij het Loo Erf in Apeldoorn. “Zo zorgen we ervoor dat ondersteuning dichtbij is.”
Laagdrempelig
Laila Gaasbeek werkt als low-visionspecialist en orthoptist bij Koninklijke Visio. In haar werk kijkt zij vooral naar het visueel functioneren: wat ziet iemand nog, waar loopt iemand tegenaan en hoe kan dat in het dagelijks leven worden verbeterd. Volgens Laila begint ondersteuning vaak laagdrempelig. “Niet iedereen hoeft zich meteen aan te melden,” legt ze uit. “Mensen kunnen eerst gewoon informatie krijgen, bijvoorbeeld via Anouk. Dat kan al veel duidelijk maken.”
Wanneer iemand zich wel aanmeldt, start het traject met een intake. Op basis daarvan wordt gekeken welke begeleiding passend is. “Vaak beginnen we met een visueel functieonderzoek”, vertelt Laila. “Dan kijken we: wat ziet iemand precies, en hoe kunnen we verlies van zicht compenseren? Bijvoorbeeld met betere verlichting, vergroting of andere instellingen op een computerscherm.”
Voor mensen die met één oog zien, kan de ondersteuning heel verschillend zijn. “De wijdte van het zien wordt kleiner en het twee-ogig dieptezien valt weg”, legt Laila uit. “Daar maken we mensen bewust van. We geven ze tips en handvaten. Dit gebeurt vaak onder begeleiding van een ergotherapeut en soms ook een maatschappelijk werker. Een ergotherapeut adviseert over praktische aanpassingen in het dagelijks leven. Zoals bijvoorbeeld het gebruiken van extra spiegels op de fiets of in de auto of het bewuster worden van je lichaam. Als je weet waar je lichaam is, worden gerichte bewegingen een stuk makkelijker. Dit alles kun je trainen.”
De begeleiding kan zowel individueel als in groepsverband plaatsvinden. “Dat hangt af van wat iemand wil en nodig heeft,” zegt Laila. Bij angst of onzekerheid, bijvoorbeeld over het andere oog, kan ook maatschappelijk werk of een gedragswetenschapper worden betrokken. “Binnen Visio is er ook zeker aandacht voor het sociaal-emotionele aspect van leven met een visuele beperking.”
VLNR: Femke Braun, Laila Gaasbeek, Anouk Stein
Hulpvraag centraal
Wat Laila vaak van cliënten hoort, is dat er bij Visio echt tijd wordt genomen. “Mensen zeggen: ‘Wat fijn dat er rustig wordt uitgelegd wat er aan de hand is en wat je ermee kunt.’” Dat verschil met het ziekenhuis hoort zij regelmatig terug. “Een oogarts heeft vaak weinig tijd. Wij maken juist die vertaalslag naar het dagelijks leven.” De hulpvraag van de cliënt staat daarbij centraal, benadrukt Laila. “Iemand komt misschien met een leesvraag, maar als ik zie dat verblinding een probleem is, dan bespreek ik ook oplossingen daarvoor. Soms kijk je gewoon iets verder dan de vraag waarmee iemand binnenkomt.”
Visio is op veel plekken zichtbaar, bijvoorbeeld via low-vision-spreekuren in ziekenhuizen, tijdens bijeenkomsten en vrije inloopspreekuren op Visio-locaties. “Mensen kunnen zonder verwijzing binnenlopen bij deze bijeenkomsten”, legt Laila uit. “Voor tips, informatie of een eerste gesprek.” Ook telefonisch en per mail is Visio bereikbaar. “Bij de helpdesk zitten mensen die weten waar ze het over hebben”, zegt ze. “Sommige medewerkers zijn zelf slechtziend of blind. Dat maakt het contact heel waardevol.” Ook biedt Visio heel veel praktische informatie aan via het online Visio Kennisportaal. Daar kun je terecht voor tips over bijvoorbeeld handige apps, maar ook voor filmpjes over uiteenlopende thema’s, zoals het gebruik van een herkenningsstok.
Als werk een rol speelt
Femke Braun werkt als adviseur Arbeid bij Koninklijke Visio. Femke maakt deel uit van Visio Zicht op Werk. “Binnen deze afdeling werken adviseurs Arbeid, die verspreid over het hele land werkzaam zijn. We beantwoorden de vragen die er zijn over werk. Ik begeleid mensen, van uitval op werk tot terugkeer in werk. Ook als het gaat om het vinden van passend ander werk. Stel dat je door een ooginfarct ineens met één oog ziet. Dan kom je vaak eerst bij de oogarts en daarna bij Visio. Als blijkt dat werk een rol speelt, dan komen ik en mijn collega’s in beeld. Samen kijken we wat iemand nodig heeft om te kunnen blijven werken. Dat kan gaan om praktische instructies, aanpassingen op de werkplek of begeleiding bij het opbouwen van werk.”
“Onze inzet levert vaak mooie resultaten op.” Femke noemt voorbeelden uit de praktijk. “We hebben een automonteur begeleid die eenogig werd. Hij kon bepaalde handelingen niet meer uitvoeren, zoals het verbinden van draden. Door instructie en anders leren kijken, kon hij zijn werk weer doen.” Ook een laborant die moeite had met precies werken, kreeg begeleiding. “Na deze training kon zij haar werk weer oppakken.”
Het werk van Femke beperkt zich niet tot mensen die al in het arbeidsproces zitten. Ook jongeren met een visuele beperking kunnen bij haar terecht. “Aan het einde van de middelbare school kijken we samen met de leerling naar belastbaarheid, interesses en mogelijkheden”, legt ze uit. “Dat doen we met een heel team, met onder andere een GZ-psycholoog, low-visionspecialist, ergotherapeut, ICT- coach en maatschappelijk werker. Zo ontstaat een goed beeld dat helpt bij de studiekeuze en latere beroepskeuze.”
Wat Femke belangrijk vindt, is dat mensen blijven geloven in hun eigen mogelijkheden. “Een visuele beperking betekent niet automatisch dat werken niet meer kan”, benadrukt ze. “Met de juiste begeleiding, aanpassingen en tijd lukt er vaak veel meer dan mensen vooraf denken. We werken binnen Visio allemaal vanuit het motto: Wat Kan Wél.”
Meer informatie
De helpdesk van Koninklijke Visio is bereikbaar op kantoordagen van 9.00 tot 16.30 uur via
📞 088 – 585 56 66
✉️ kennisportaal@visio.org
Kennis en tips: kennisportaal.visio.org
Inloopspreekuren en agenda: visio.org/overzichtspagina-agenda
Alle Visio-locaties: visio.org/locaties
Zichtbaar in werk: zichtbaarinwerk.nl
Vergoeding van zorg: visio.org/wat-biedt-visio/zorgdeclaraties
