Hrvoje Kovacic werkt als algemeen oogarts en staarspecialist in het Franciscus en in het Rotterdamse Oogziekenhuis. Hij spreekt dagelijks mensen die bang zijn voor een operatie aan hun enige goedziende oog. “Mensen zijn vaak bang dat er iets misgaat en dat ze hun zelfstandigheid verliezen”, vertelt hij. “Dat gevoel neem ik altijd serieus.”
Wat is staar precies?
Staar is een vertroebeling van de ooglens. Meestal ontstaat dit door ouder worden. Vooral bij mensen boven de 70 jaar komt het veel voor. Ook diabetes, bepaalde medicijnen en veel zonlicht kunnen invloed hebben.
Door staar wordt het zicht langzaam waziger. Sommige mensen merken dat snel, anderen pas vele jaren later. Dat hangt af van het soort werk of de hobby’s die iemand heeft. “Een fotograaf merkt staar vaak eerder op dan iemand die weinig van zijn ogen vraagt”, legt oogarts Kovacic uit. Vaak ontdekken mensen staar tijdens een bezoek aan de opticien. Soms omdat een nieuwe bril niet meer helpt. Soms omdat bij een oogtest ineens blijkt dat één oog slechter ziet.
Veel mensen denken dat staar vanzelf weer beter kan worden. Dat is niet zo. Wel kan de sterkte van het oog tijdelijk veranderen. Daardoor lijkt het soms alsof iemand zonder bril weer beter gaat zien.
Opereren of nog even wachten?
Bij mensen met één goed oog kijkt de oogarts extra goed naar de klachten. Niet iedereen hoeft meteen geopereerd te worden. “Als iemand nog goed zelfstandig kan functioneren en weinig klachten heeft, dan kunnen we gerust wachten”, legt Hrvoje Kovacic uit. Volgens de specialist ontstaat er geen schade aan het oog als een staaroperatie later gebeurt. Dat geeft veel mensen rust. Samen met de patiënt bespreekt hij hoe groot de klachten zijn en wat iemand belangrijk vindt in het dagelijks leven. “Toch is eindeloos uitstellen niet verstandig. Wanneer staar heel ver gevorderd raakt, wordt de operatie moeilijker. Het risico blijft klein, maar een operatie kan technisch lastiger worden als mensen jarenlang wachten”, zegt hij. “Maar ook als mensen alleen nog maar licht-donker zien door hun staar kunnen we met een operatie toch weer het zicht teruggeven.
Hoe groot is het risico van een staaroperatie?
Een staaroperatie hoort bij de meest uitgevoerde operaties in Nederland. Volgens Kovacic verloopt meer dan 95 procent van de operaties zonder grote problemen.
Tijdens de operatie kan soms een complicatie ontstaan. De gevolgen van een complicatie lopen uiteen van geen enkel effect tot aanzienlijke consequenties. Bijvoorbeeld een scheurtje in het achterste kapsel van de lens. Dat gebeurt bij ongeveer 1 tot 2 procent van de operaties. Over het algemeen kan de oogarts dit tijdens de operatie goed oplossen. De ernstigste complicatie is een infectie na de operatie. Die kans is heel klein: ongeveer 1 op de 3.000 tot 4.000 operaties. “Met goede desinfectie en antibiotica proberen we dat risico zo klein mogelijk te maken”, vertelt Kovacic.
Bij het besluit om te opereren, draait het daarom vooral om samen beslissen. De oogarts kijkt niet alleen naar het oog, maar ook naar het leven van de patiënt. “Ik vind het belangrijk dat mensen met een rustig gevoel naar huis gaan”, zegt Kovacic. “Of ze meteen kiezen voor een operatie of nog even willen wachten, dat beslissen we samen.”
