header image

Twee soorten onderzoek

Er bestaan twee soorten medisch onderzoek:

1. Onderzoek bij klachten
Heb je last van gezondheidsproblemen? Dan ga je naar een dokter om te ontdekken waar die klachten vandaan komen. Dit heet diagnostisch onderzoek. Het doel is om de oorzaak te vinden en een behandeling te krijgen zodat je weer beter wordt.
2. Onderzoek voor de wetenschap
Daarnaast is er medisch-wetenschappelijk onderzoek. Daarbij wordt niet alleen naar jouw klachten gekeken, maar probeert men algemene vragen over ziekten te beantwoorden. Soms helpt zo’n onderzoek ook om je klachten te verminderen, maar dat is niet altijd het doel.

Binnen wetenschappelijk onderzoek zijn er drie richtingen:

• Zoeken naar betere behandelingen voor een ziekte.
• Meer leren over een ziekte
• Ziekten opsporen

Wil je hier meer over lezen? Op de website van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) vind je duidelijke uitleg. Daar staat ook informatie over verschillende soorten onderzoek naar medicijnen.

Section image

Waarom mensen meedoen?

Mensen die meedoen aan een onderzoek noemen we proefpersonen. Vaak zijn dit patiënten, maar soms ook gezonde mensen. Patiënten hopen dat een nieuwe behandeling hen helpt sneller beter te worden of minder klachten te krijgen. Het kan dus voordeel hebben, maar dat is niet altijd zo. Soms doe je mee om anderen in de toekomst te helpen. Omdat een onderzoek anders is dan een gewone behandeling gelden er strenge regels. Zo wordt jouw veiligheid altijd bewaakt.

Voor- en nadelen van meedoen

Voordelen van meedoen

Bespreek altijd met je arts wat meedoen voor jou kan betekenen. Vraag wat de mogelijke voordelen zijn en welke praktische zaken geregeld worden, zoals vergoeding van reiskosten. Mogelijke voordelen zijn:
• Je helpt mee aan onderzoek dat kan zorgen voor betere zorg in de toekomst.
• Je kunt baat hebben bij een nieuwe behandeling.
• Tijdens het onderzoek krijg je vaak extra medische controles.

Nadelen van meedoen

Het is ook belangrijk om stil te staan bij de minder fijne kanten. Denk hierbij aan:
• Een nieuwe behandeling kan bijwerkingen geven of risico’s hebben.
• Je bent vaak extra tijd kwijt, bijvoorbeeld door extra ziekenhuisbezoeken.
• Er kunnen kosten zijn, zoals reiskosten, die niet altijd vergoed worden.
• Het onderzoek kan meer energie vragen, bijvoorbeeld door lichamelijke onderzoeken, vragenlijsten of het bijhouden van een dagboek.
• Soms moet je je levensstijl aanpassen. Je mag bijvoorbeeld geen alcohol drinken, niet roken of je arts vraagt je om niet zwanger te worden. Ook kan je medicijn tijdelijk worden aangepast.

Veiligheid en controle

Alle onderzoeken met proefpersonen worden streng gecontroleerd. Een speciale, onafhankelijke commissie van deskundigen bekijkt of het onderzoek veilig genoeg is. Zij zorgen ervoor dat jouw rechten en gezondheid goed beschermd worden voordat het onderzoek mag starten.

Wat kun je verwachten?

De onderzoeker is meestal een arts of wetenschapper. Hij of zij vertelt je in een gesprek wat het onderzoek inhoudt. Ook ontvang je schriftelijke informatie. Zo weet je wat er van je verwacht wordt, welke risico’s er zijn en of het onderzoek misschien iets voor je gezondheid kan betekenen. Je mag de informatie rustig thuis lezen voordat je beslist.

In sommige onderzoeken worden alleen gegevens verzameld, zoals je lichaamstemperatuur, bloedwaarden of hoe je je voelt. Dat kan via een test, meting of door een korte vragenlijst in te vullen. Andere onderzoeken testen een nieuwe behandeling, operatie of medicijn. Vaak vergelijkt de onderzoeker de nieuwe behandeling met de bestaande. Door loting (randomisatie) wordt bepaald in welke groep je komt. Jij en soms zelfs de onderzoeker weten niet welke behandeling je krijgt. Dit heet dubbelblind onderzoek. Zo kan het resultaat eerlijk worden beoordeeld. Soms krijgt een groep proefpersonen een placebo: een nepbehandeling die er hetzelfde uitziet als de echte behandeling.

Section image

Wat zijn je rechten bij medisch-wetenschappelijk onderzoek?

Welke verplichtingen heb je?

Section image

Achtergrondinformatie

Meer informatie over een aantal onderwerpen rondom medisch-wetenschappelijk onderzoek met proefpersonen:

Centrale Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO): De CCMO geeft informatie over wet- en regelgeving rondom medisch wetenschappelijk onderzoek.
Folder Medisch wetenschappelijk onderzoek: Algemene informatie voor de proefpersoon
Rijksoverheid: Algemene informatie voor de proefpersoon
Website Kind & Onderzoek: Kinderen en hun ouders lezen hier alles over het hoe, wat en waarom van onderzoek. Om te leren wat het is en zelf te besluiten of je mee wilt doen of niet.
Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO): De WMO is de Nederlandse wet waarin de algemene regels rondom onderzoek met mensen staat.
• Gesprekskaart voor (arts) onderzoekers en zorgverleners kun je hier downloaden.
• Tips voor inclusie voor zorgverleners kun je hier downloaden.

 

Ook interessant...

Block image

Oog- en orbitaprothesen

Er bestaan glazen en kunststof oogprothesen. Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende soorten? En waar laat je deze maken?

Lees meer
Block image

Leven met één oog

Wat verandert er na een oogverwijdering? Hoe gaat het met werk of studie, sporten en autorijden bijvoorbeeld. Hoe ga je om met de vermoeidheid en de acceptatie?

Lees meer
Block image

Oogaandoeningen

Er zijn verschillende redenen waarom mensen zien met één oog. Op deze pagina vind je de meest voorkomende aanleidingen.

Lees meer
Ga naar de inhoud